„Personal MBA” – Josh Kaufman

  1. Idea książki: popularne studia MBA są drogie i współcześnie tą samą wiedzę można nabyć czytając dużo popularnych książek biznesowych.
    • Ta książka jest syntezą z 99 książek które Josh przeczytał: z ekonomii, biznesu, biologii, psychologii i teorii systemów
    • podsumowanie najważniejszych idei jakie poznał w tych książkach
  2. „Personal MBA” ma przejrzystą strukturę – każdy rozdział opisuje jedną ideę i jest bardzo krótki. Dzięki temu tę książkę można traktować jak materiał referencyjny do którego możemy wrócić w każdej chwili. Wszystkie rozdziały tej książki podzielone są na następujące sekcje
    • tworzenie wartości
    • marketing
    • sprzedaż
    • dostarczanie wartości
    • finanse
    • umysł człowieka
    • praca z samym sobą
    • praca z innymi
    • rozumienie systemów
    • analizowanie systemów
    • ulepszanie systemów
  3. Każdy podrozdział to opis konkretnej techniki/idei na 1-2 strony. Najciekawsze wg mnie:
    • akrasia
    • decision
    • self-elicitation
    • externalization
    • prawo parkinsona
    • doomsday scenario
    • next action … i wiele innych
  4. Połowa książki opisuje jak działa biznes a druga połowa jak działa człowiek.
  5. Ludzka biologia jest przystosowana do życia jakie miało miejsce 100 tys lat temu, 50 tys lat temu… nie jak żyjemy w ciągu ostatnich paru tysiącach lat. A jak żył kiedyś człowiek?
    • szedłeś na piechotę w poszukiwaniu pokarmu, parę kilometrów od siedziby swojego plemienia
    • jesteś w pełni uważny gdy idziesz wzdłuż brzegu rzeki i szukasz pokarmu dla siebie: ryb w rzece, jadalny roślin czy zwierzyny do złapania
    • widzisz w oddali jadalną roślinę i idziesz uradowany w jej stronę
    • nagle wyskakuje kobra, rośnie ci adrenalina i instynktownie zaczynasz uciekać
    • uciekasz dopóki zagrożenie nie jest daleko za tobą (porzucasz roślinę która miała być twoim nowym posiłkiem)
    • gdy już jest spokój, wracasz do poszukiwania jedzenia
    • wieczorem, gdy słońce zaczyna zachodzić wracasz do swojego plemienia podzielić się zdobyczami
    • twoje plemię to jakieś 50-100 osób które dobrze znasz – razem się przemieszczacie i razem żyjecie.
    • razem robicie narzędzia, dzielicie się żywnością i ją przechowujecie
    • wieczorem usiądziecie wokół ognia, omówicie dzień i będzie opowiadać sobie historie które napotkaliście, aż w końcu uśniesz
    • i kolejny dzień to to samo co powyżej
  6. Porównaj powyższe punkty do tego jak żyjesz obecnie:
    • Większość dnia spędzasz na siedząco. Gdy się stresujesz, wciąż pozostajesz w pozycji siedzącej, nie ruszasz się. Nie masz swojego plemienia – żyjesz albo ze skromną kilkuosobową rodziną albo sam siedzisz na mieszkaniu. Ze znajomymi rozmawiasz po sieci, nie widzisz ich bezpośrednio. Masz nieograniczony dostęp do żywności.
    • czy taki tryb życia będzie dobrze przyjęty przez instynktowną biologię twojego ciała?
  7. Dobrze wyznaczony cel jest:
    • pozytywny – w swoim celu skupiasz się na osiągnięciu czegoś (schudnę do 80kg), zamiast na unikaniu (nie włączę telewizora przez tydzień)
    • natychmiastowy – ustalasz że do osiągnięcia swojego celu przystępujesz dzisiaj a nie w dalej nieokreślonej przyszłości
    • mierzalny – wiesz kiedy go osiągnąłeś. Cel w rodzaju „chcę być szczęśliwy” nie jest dobrze mierzalny, za to „chcę zdobyć Mt Everest” jest dobrze określony.
    • konkretny – kiedy i w jaki sposób zamierzasz zdobyć swój cel. Żebyś nie naciągał później że udało ci się zdobyć twój cel przez reinterpretację warunków jego spełnienia.
  8. Prawo Parkinsona – wykonanie zadanie zajmie tyle czasu ile na niego przeznaczymy. Inaczej mówiąc – jeśli na krótkie zadanie będziemy mieli nadmiar czasu, to podświadomie tak rozłożymy naszą pracę że będzie rzeczywiście pracować cały planowany okres. Obejściem tego jest dzielenie dużych zadań na mniejsze podzadania i wyznaczanie sobie ambitnych (ale nie za bardzo) terminów.
    • Ingvar Kamprad (założyciel IKEA) dawał na każde zadanie maks. 10 minut. Dzięki temu starał się je wykonać w ciągu tych 10 minut.
  9. Doomsday scenario – zamiast żyć w ciągłym podświadomym strachu co będzie jeśli się stanie najgorsze, możemy się aktywnie zmierzyć z tym problemem:
    • gdy zaczynasz biznes to wyobraź sobie i wypisz jaki mógłby być najgorszy scenariusz – gdyby wszystko poszło nie po myśli
    • gdy już wiesz co jest tym najgorszym scenariuszem, możesz zacząć aktywnie działać – zrób plany które pomogą temu przeciwdziałać
  10. Complex states of being
    • ogólne stany do jakich dążysz typu „szczęście” czy „sukces” są za mało dokładne żeby były wskazówkami na co dzień
    • rozbij je na składowe. Np. na „szczęście” może się składać „przebywanie z przyjaciółmi”, „wolność wyboru co robię”, „czas z rodziną”, „poznawanie świata”
    • następnie te mniejsze składowe mogą służyć jako kryteria decyzyjne – czy mam wolność w tym co robię? czy poznaję świat, uczę się? etc.
    • dzięki temu możesz decydować czy to co robisz – twoja praca, znajomi, twoje hobby są naprawdę dobrym wyborem
  11. Planowanie to zgadywanie, ale warto je robić – jako mentalna symulacja, jako układanie możliwych scenariuszy, jako zrozumienie w jakim punkcie jesteś: „The inaccuracy of plans doesn’t make planning worthless. Plans aren’t useful because they help you predict with better accuracy—they’re useful because the act of creating the plan helps you understand requirements, dependencies, and risks more thoroughly than when you started. In the immortal words of Dwight D. Eisenhower: “No battle was ever won according to plan, but no battle was ever won without one … Plans are useless, but planning is indispensable.” The value of planning is in Mental Simulation: the thought process required to create the plan itself. Use plans, but don’t depend on them—as long as you keep working as quickly and effectively as possible, the project will be done as soon as it’s feasible.”
  12. Efekt Pigmaliona – paradoksalny, czasami nieprzyjemny, ale korzystny dla nas? 
    • oczekuj od ludzi wielkich rzeczy i oczekuj więcej
    • zmotywuje ich to do lepszej i dokładniejszej pracy, gdy wiedzą że inni w nich wierzą i mówią im że „mają talent i są zdolni”
      • bardzo częsty efekt w szkole podstawowej gdy nauczyciel mówi o niektórych uczniach że są zdolni
    • zastrzeżenie: nie można oczekiwać cudów i nierealistycznych rzeczy od innych
    • zastrzeżenie: przy większych oczekiwaniach, większa szansa że nie będą one spełnione. Powinniśmy więc przy tym realistycznie oceniać ludzi!
  13. Eksternalizacja – czyli jak zrobić porządek z myśli w twojej głowie
    • gdy masz chaos w głowie, masz wiele myśli, ale nie wiesz tak naprawdę na czym się skupić, to eksternalizacja jest właściwym narzędziem do zrobienia porządków
    • polega na przelaniu na papier albo powiedzeniu na głos o czym myślisz, jakie są twoje poglądy i co uważasz
    • sam akt mówienia czy zapisywania sprawia, że musisz zrobić porządek z tym co ci się wydaje że jest twoją świadomością (twoją myślą)
    • to co w głowie masz do myślenia to luźne obrazy, nie-wiadomo-co – i słowa w postaci mówionej czy pisanej są soczewką na to co dzieje się w twoim mózgu
  14. Akrazja – uczucie że powinieneś coś zrobić bez decydowania że to zrobisz
    • różni się od prokrastynacji tym, że w prokrastynacji WIESZ że musisz coś zrobić, tylko odkładasz wykonanie zadania ciągle na później
    • przykłady: wiesz że powinieneś się odżywiać zdrowo ale nie podjąłeś decyzji żeby się temu poświęcić. Wiesz że nie chcesz pracować w korpo zawsze, ale nie podjąłeś decyzji co z tym zrobić.
    • akrazja ma 4 części:
      • zadanie do wykonania
      • chęć/marzenie/pożądanie
      • „powinienem”
      • emocjonalny opór przed podjęciem zadania
  15. Poziom odniesienia i kontrola poprzez zmysły
    • człowieka możemy porównać do termostatu – każdego dnia nasze akcje dążą do tego, żeby osiągnąć równowagę czy też poziom odniesienia do którego dążymy
    • świat odbieramy przez nasze zmysły: dotyk, temperatura, wzrok, słuch, zapach – i na podstawie tych zmysłów oceniamy jak daleko jest od poziomu odniesienia jaki chcemy osiągnąć. Uciekamy od zimna nie z powodu obiektywnych faktów że jest niska temperatura i chcemy chronić organizm, tylko z tego powodu że czujemy zimno i jest to nieprzyjemne uczucie i chcemy go uniknąć
    • zmiana poziomu odniesienia może nastąpić przez nowe informacje: ktoś powie że stać nas na więcej, posłuchamy podcastów i stwierdzimy że powinniśmy założyć firmę, etc.
    • poziom odniesienia może świadomie kontrolować – a przez to kontrolować w jaką stronę chcemy by nasz organizm podążał i szukał równowagi w tym „termostacie”
    • dobre książki, blogi, magazyny, filmy dokumentalne mogą zmienić poziom odniesienia jaki posiadasz – w momencie gdy zmieniają twoje oczekiwania na temat tego co jest możliwe
  16. Środowisko to wszystko
    • dopasuj swoje środowisko tak, żeby wspierało twoje dążenia
    • jeśli chcesz schudnąć – nie kupuj po prostu pewnych produktów, a nie będzie cię później kusiło żeby wyciągać je z lodówki
    • główna idea – nie staraj się zmienić zachowania bezpośrednio, zmień swoje otoczenie żeby wspierało inne zachowanie.
      • jeśli nie chcesz jeść lodów, to ich po prostu nie kupuj
      • nie chcesz wchodzić na media społecznościowe, zablokuj sobie dostęp do nich
  17. Mentalna symulacja
    • działa tylko jeśli zapodasz „punkt B” albo cel do którego dążysz. Bez celu twój umysł nie jest w stanie tworzyć mentalnych symulacji!
    • testujesz co może się stać – użycie wyobraźni i wzorców które masz o świecie, żeby próbować „przewidzieć”/zasymulować przyszłość
    • u podstaw symulacji leży nieprzewidywalność przyszłości – pewnym zdarzeniem przypisujesz większą wagę, innym mniejszą, ale nigdy nie masz pewności 100% co się stanie…
  18. Interpretacja. I reinterpretacja.
    • pamięć nie działa jak twardy dysk. Za każdym razem gdy przypominasz sobie wydarzenie to zapisujesz je na nowo. Możliwa jest więc modyfikacja twoich wspomnień i twojej przeszłości, przez odpowiednie techniki – przywoływanie wspomnień i dokładanie czegoś do nich.
    • nie ma jednej słusznej interpretacji przeszłości! Jest domyślna interpretacja której się trzymasz, ale równie dobrze można znaleźć przeciwną interpretację, równie bliską prawdzie. Coś podobnego do teorii względności – nie ma jednego absolutnego punktu odniesienia!
    • wobec tego możesz przełamać negatywne wzorce myślowe w twojej głowie:
      • Zidentyfikuj jaki wzorzec chcesz przełamać.
      • Nazwij przekonanie które wspiera ten wzorzec myślowy.
      • Zidentyfikuj źródło przekonań w twojej pamięci – jakieś wspomnienia, sytuacje z przeszłości – i użyj do tego jak najwięcej zmysłów.
      • Zdefiniuj możliwe alternatywne interpretacje tego wspomnienia.
      • Uświadom sobie że oryginalne przekonanie to tylko jedna z interpretacji, a nie rzeczywistość.
      • Świadomie zdecyduj że odrzucasz to oryginalne przekonanie jako „fałszywe”.
      • Świadomie zdecyduj że akceptujesz wybraną reintepretację jako „prawdziwą”.
  19. Nasz umysł ciężko ujarzmić. Jest jak dzikie zwierzę, nad którym nie mamy w pełni kontroli. 
    • dlatego warto praktykować medytację, która pozwala naszemu „ja” odseparować się od ciała i podświadomości rwącej w nieprzewidywalnym często kierunku
    • „Meditation is a simple practice that can help you separate “you” from the voice in your head. There’s nothing mystical or magical about meditation— you simply breathe and watch what your “monkey mind” does without associating yourself with it. After a while, the voice becomes quieter, improving your ability to keep yourself on the course you choose.”
  20. Ustal z góry czas kiedy będziesz odpoczywał:
    • jeśli powiesz swojemu organizmowi – słuchaj, za 3 godziny będziesz miał fajny odpoczynek – to wtedy bardziej skupi się na pracy, bo wie że ten stan napięcia dlPFC w końcu minie. „Najpierw obowiązki, ale potem muszą być jakieś przyjemności, inaczej obowiązki średnio pójdą…”
    • „In the case of procrastination, Conflict can be ended by scheduling firm times for work and rest, ensuring enough of each. In The Now Habit, Neil Fiore recommends creating an “unschedule” that prioritizes rest over work. When your brain is sure that you’ll be receiving all of the relaxation and enjoyment you need, and that you only have a certain amount of time to get things done, it’s easier to focus on doing productive work. In the case of the competing”
  21. Motywacja nie jest czymś co kontrolujesz
    • motywacja to emocja – tak jak radość, smutek, podniecenie, znudzenie
    • motywacja to połączenie – między układem limbicznym („czuję że …”) a układem ruchowym (hindbrain)
    • motywacja ma dwie składowe:
      • idę w stronę czegoś
      • uciekam od czegoś (mocniejsze)
    • przykładowo: chcę zmienić pracę
      • (idę) ekscytuje mnie wizja nowej pracy, nowych wyzwań i zarobków
      • (uciekam) nie chcę tracić pewnego miejsca pracy, wygód i pójścia w nieznane
      • mając obie składowe tkwimy w wewnętrznym konflikcie, który powinniśmy rozwiązać i podjąć decyzję.
  22. Nie tłum sygnałów od organizmu o zagrożeniu
    • paradoksalnie, skuteczniej wysłać mentalny sygnał – „zrozumiane, można iść dalej” – sprawi że umysł przestanie być dalej zafiksowanym na tym potencjalnym zagrożeniu
  23. Jak poradzić z percepcją wielkoskalowych wydarzeń?
    • nasze organizmy nie są przystosowane do postrzeganie wydarzeń na poziomie setek, dziesiątek – np. będąc CEO ciężko ogarniać w głowie zwolnienie 5 tys. osób
    • „newspaper rule” – do podejmowania decyzji i ewaluacji krótkoterminowej
      • symulujesz że twoja decyzja jest opublikowana jutro na pierwszej stronie NYT i twoi rodzice ją zobaczą. Co by o niej myśleli? Czy ty byłbyś zadowolny z takiej ich reakcji?
    • „grandchild rule” – do podejmowania decyzji i ewaluacji długoterminowej
      • wyobrażasz sobie że trzydzieści, czterdzieści lat od teraz twój wnuk daje ci feedback co do wyników twojej decyzji. Czy będzie ją pochwalał czy ukarze cię za zły wybór?
  24. Monoidealizm (flow), koszt przełączania uwagi
    • „maker’s schedule” vs „manager’s schedule”
      • do kreatywnej pracy potrzebujesz duże bloki nieprzerwanej pracy
      • do zarządzania wystarczy wiele krótkich bloków – na maile, krótkie rozmowy, itp.
    • podziel dzień na bazie wielkich, kreatywnych zadań i poupycha między nie administracyjne zadania
    • „A simple rule of thumb I use to plan my day is the 3-10-20 method: in one day, I have the capacity to finish three major tasks and ten minor tasks. A major task is any activity that requires more than twenty minutes of focused concentration; all other tasks are minor. If a major task is interrupted, restarting it counts as a new task.”
  25. Każde zadanie można zrobić na 4 sposoby:
    • ukończenie/skompletowanie go
    • usunięcie go
    • delegacja
    • odłożenie
  26. Priming – kalibrowanie umysłu na typ informacji
    • gdy zaczynasz interesować się Hondami, to widzisz je wszędzie na ulicy – czy wszechświat spiskuje wobec ciebie?
    • Chodzi o mechanizm, nastrajania umysłu na widzenie pewnych obiektów w świecie i filtrowanie ich z reszty powodzi bodźców
    • JEŚLI świadomie zdecydujesz CZYM się interesujesz i CO szukasz, to możesz ZAPROGRAMOWAĆ swój umysł do reagowania kiedy pojawi się coś interesującego
    • Przykładowo: przed czytaniem książki można pomyśleć 1) dlaczego chcesz przeczytać ten materiał? 2) jaki rodzaj informacji szukasz?.
      • zapisanie paru notatek przed przeczytaniem wzmacnia czułość twojego umysłu na informację której poszukujesz 
    • Przykładowo: jeśli nastawiony jesteś na wejście na Mt Everest, to jest większa szansa że kątem oka zobaczysz w sieci promocję na bilety do Nepalu
  27. Podejmowanie decyzji – jak odciąć alternatywy i pójść do przodu
    • podstawowy błąd – próba zgromadzenia jak największej liczby informacji. Inaczej: uzależnienie od chomikowania wiedzy
    • „Retired general Colin Powell famously advocates collecting half of the information available, then making a decision, even though your information is clearly incomplete. “Don’t wait until you have enough facts to be 100 percent sure, because by then it is almost always too late … Once [you’ve acquired 40 to 70 percent of the available information], go with your gut.”
    • podejmuj decyzje klarownie – jeśli nie powiesz jasno w co idziesz, twój umysł nie jest w stanie pracować (symulować mentalnie) jak osiągnąć to co chcesz – bo bez decyzji nie wiesz dokąd idziesz i w jakim miejscu jesteś
    • z pomocą przychodzi eksternalizacja – zapisanie na papierze, powiedzenie głośno wobec siebie, nadaje wagę decyzji!
  28. Pięciostopniowe dlaczego i pięciostopniowe jak.
    • najpierw zadajesz sobie pytania czego tak naprawdę chcesz.
      • chcę być milionerem – dlaczego? bo nie chcę myśleć o pieniądzach
      • dlaczego? bo nie chcę czuć niepokoju o przyszłość
      • dlaczego? bo chcę się czuć pewnie
      • dlaczego? bo chcę się czuć wolnym
      • dlaczego? bo chcę się czuć wolnym (ok, doszło do powtórzenia, zadanie zaliczone. Aczkolwiek ten przykład taki mało spektakularny)
    • pięciostopniowe jak – szukasz drogi do osiągnięcia tego co chcesz (to co chcesz – bycie wolnym)
      • wypisujesz w jaki sposób możesz stać się wolnym.
        • założenie biznesu
        • przeprowadzenie do innego miasta
        • zerwanie ciężkich relacji które masz z kimś bliskim
        • spłacenie długu
      • wypisałeś powyżej główne aspekty. Następnie rozbijasz każdy z tych punktów na podpunkty. Następnie podpunkty jeszcze bardziej, aż masz w końcu następne akcje do jakich chcesz dążyć. Dzięki temu wiesz jaką masz następną akcję do podjęcia, a więc możesz działać. (nawet już używać GTD)
  29. Ryzyko czy niepewność
    • ryzyko jest znane i da się mniej/więcej oszacować jego prawdopodobieństwo. Np. prawdopodobieństwo że przylot samolotu będzie opóźniony
    • niepewność – black swan – nie ujmuje się łatwo w modelach liczenia ryzyka. Nie wyliczasz prawdopodobieństwa że promeniowanie słoneczne zakłóci prawidłowe działanie wieży kontrolnej? Niepewność – wszystkie nieznane ryzyka.
  30. Flow systemu – pewnych systemów nie da się dobrze poznać patrząc tylko na jego części, tylko i wyłącznie analizując z czego się składa. Lepiej spojrzeć jak zachowuje się w ruchu i wtedy wyciągać z niego wnioski.
  31. Konsekwencje drugiego rzędu
    • mamy swobodę naszych działań – tylko my decydujemy co zrobimy
    • ale nie wybieramy konsekwencji naszych działań – rezultaty naszych działań są poza naszą jurysdykcją
    • i niepewność dalsza – nie wiemy jakie będą konsekwencje naszych konsekwencji. Możemy jedynie wybrać parę ścieżek i zasymulować kolejne rzędy konsekwencji