„Peak: Secrets from the New Science of Expertise” – Anders Ericsson, Robert Pool

Ocena: 9/10

Jak powinien wyglądać rozwój dowolnej umiejętności. Książka od autora który poświęcił całe swoje życie na badanie jaki rodzaj treningu jest najbardziej efektywny i którego badania były przełomowe i do mainstreamu weszły (w zniekształcony sposób) takie reguły jak np 10 000 godzin potrzebne do stania się mistrzem w dowolnej dziedzinie. Ta książka wyjaśnia wiele niejasności które powstały w związku z badaniami Ericssona. Obowiązkowy tytuł.

Moje notatki

Feedback w działaniu może pochodzić od ciebie albo od innych osób.Musisz wyjść ze strefy komfortu. Robić coś innego niż to co już umiesz. Nie możesz powtarzać tego co już robiłeś w dokładnie taki sam sposób jak wcześniej.


Purposeful practice nie jest zawsze przyniesie sukces, ale jest i tak o wiele bardziej skuteczniejszy niż podejście naiwne.Trzeba poświęcać atencję treningowi. Trzeba poświęcać atencję treningowi. Trzeba wiedzieć kiedy jest trening a kiedy nie.
Purposeful practice:

  • wyjdź ze strefy komfortu ale w skupiony sposób
  • z jasnymi celami
  • planem na osiągnięcie celów
  • sposobem monitorowania postępów
  • metodą utrzymywania motywacji

Ale to nie zawsze będzie wystarczyć. Jedna osoba zrezygnowała mimo próbowania tego wszystkiego.


Pożądanie homeostazy – przez nasze ciało:   
nasze ciało pragnie homeostazy, stabilności, małego wysiłku   
próbuj ostro zrobić coś w naszym ciele i w końcu nasze ciało dostosuje się, żeby to robienie było łatwiejsze   
musisz być poza strefą komfortu, ale nie możesz przesadzać, bo złapiesz kontuzję i cofniesz się w rozwoju bo wypalisz się i znienawidzisz totalnie tę czynność    musisz znaleźć sweet spot, tuż poza strefą komfortu


Stawanie się ekspertem to budowanie coraz lepszych chunków.
Zamiast pojedynczych liter, słów, zdań, rozumiesz cały kontekst, cały tekst.
Podobnie w szachach i innych dziedzinach. Zaczynasz rozumieć coraz większym porcjami. Dlatego ważne żeby fundamenty tych chunków były całkiem dobrze zbudowane.

Dzięki coraz lepszym chunkom  jesteśmy w stanie obejść ograniczenia pamięci krótkotrwałej! Ponieważ korzystamy z pamięci długoterminowej i w krótkotrwałej używamy jedynie pointerów do długotrwałej.


Im więcej studiujesz temat tym lepsze są twoje mentalne reprezentacje. Z każdym wyjściem poza komfort, masz CORAZ DOKŁADNIEJSZE opisy w głowie.

Lepsze mentalne reprezentacje, lepsze chunki i lepsze ROZPOZNAWANIE WZORCÓW.  

Gdzie inni widzą pojedyncze bity informacji ty widzisz analogie i wielkie wzorce i możesz się nimi bawić.


Główny cel deliberate practice => tworzenie efektywnych mentalnych opisów. Mieć w głowie najefektywniejszy opis wzorców, opis rzeczywistości.
Więc największa różnica między deliberate a purposeful:

  •  w deliberate practice tworzysz te mentalne wzorce, ulepszasz je
    • ALE GDY okaże się że są średnie, to zmieniasz je i szukasz nowych, lepszych sposób mentalnego reprezentowania….
  • jajko-kura zależność:
    • lepsze mentalne wzorce => lepsze ulepszanie skilla
    • lepszy skill => lepszy mentalny wzorzec dobrego występu
    • itd.
  • w purposeful tego po prostu nie ma. Purposeful w tym obszarze jest prymitywne, bardziej zafiksowane na jednym niezmiennym celu.

Efektywna nauka bez nauczyciela to trzy „F”:

  • focus
  • feedback
  • fix it!

Rozbij skill na składowe które możesz analizować i powtarzać ciągleOkreśl swoje słabości!I spróbuj je pokonać!
Ironia: żeby zbudować dobre mentalne wzorce nie wystarczy sama analiza mentalna….    Muszą być działania. Muszą być akcje.

Gdy natkniesz się na plateau – MUSISZ ZIDENTYFIKOWAĆ swoją słabość.                         A nie zawsze jest łatwe. Najlepiej wypchnij się poza strefę komfortu i zobacz co pierwsze się sypie.                                                                                                                 I masz odpowiedź co poprawić

Utrzymanie motywacji:

  •  dobry sen
  • wewnętrzna potrzeba
  • gdy widzisz pierwsze pozytywne efekty to napędza cię

Deliberate practice – wszystko o co chodzi tutaj to skille! Skille! a nie wiedza dla wiedzy
Deliberate practice:

  •     ma serię celów które chce się osiągnąć, celów dobrze zdefiniowanych
  • każdy cel osiągany jest przez serię małych zmian, które razem zsumowane poprawią WIĘKSZĄ UMIEJĘTNOŚĆ
  • poprawienie aspektu umiejętności, pozwala zauważać że cała umiejętność automatycznie się poprawiła (prosta matematyka: 100 + 1 > 100)
  • deliberate ALBO buduje skille ALBO modyfikuje istniejące
    • nowe skille buduje się na bazie istniejących
    • dlatego WAŻNE są FUNDAMENTY. Aby były poprawne
  • FEEDBACK. Obserwowanie, monitorowanie, ZAUWAŻANIE BŁĘDÓW i modyfikacja zachowania (ewentualnie) na podstawie metryk, ocen.
    • z czasem nauczysz sam siebie dobrze monitorować, ale to też wymaga dobrych reprezentacji mentalnych

Trening nie może być przyjemny. Musi wychodzić poza komfort, poza to co robisz łatwo. Nieprzyjemny opór oznacza że zmagasz się z czymś nowym. Musisz umieć mierzyć jak dobrze idzie ci i wiedzieć czy poprawiasz się czy nie.
Obserwuj w swoim treningu co działa, a co nie.


Znajdź różnice między ekspertami a dość dobrymi. Czym różni się ich trening? Znajdź techniki ekspertów. Naśladuj najpierw, a później stwórz swój styl.

Trening nie może być przyjemny. Trening nie może być lekki. Gdy stawiasz dockera i jest nieprzyjemnie to znak że zmagasz się z czymś nowym. Ergo uczysz się.

Gdy walczysz o kredyt i wypełniasz dużo papierów, to też jest nieprzyjemne. Ale walczysz w dobrym celu.
Gdy na siłce podnosisz mega duże ciężary, że ledwo podnosisz. To też cały się spinasz, bo nie jest łatwo podnieść te ciężary, ale później rosną ci mięśnie dzięki temu.
Gdy w pracy analizujesz nowe frameworki, nowe tematy. Jest nieprzyjemnie na początku, mija początkowa motywacja, ale i tak się uczysz dzięki temu.
Ważne:- mierzyć progres – czy idziesz w dobrą stronę- i pocić się dla dobrej sprawy – jeśli będziesz ostro trenował i męczył się, żeby zrobić 50 przysiadów, to kiedyś je zrobisz, ale czy warto będzie? Co ci to przyniesie?

Motywacja potrzebna jest do działania. Ale zmuszone działanie może też wzmocnić motywację!

Znajdź coś za horyzontem twojej wiedzy. Przetestuj to, i naucz się, wyciągnij wnioski z tego. Znajdź balans między myśleniem i działaniem.