„Homo Deus” – Yuval Noah Harari

Ocena: 7/10

Na fali sukcesu „Sapiens”, Harari napisał dla odmiany książkę o przyszłości ludzkiego gatunku. Bardziej spekulatywna, mniej spójna, ale również świetnie napisana książka i na pewno sprowokuje do niekonwencjonalnego spojrzenia na to co nas otacza.

Moje notatki

  1. Z punktu widzenia liberała okres 1914-2014 nie miał wielkich różnic (między stanem początkowym a końcowym). Jednak liberalizm dostał w tym czasie od wszystkich: socjalistów, rasistów.  I liberalizm w 2014 jest bardziej świadomy swoich niewydolności i nie jest już tak przekonany o własnej nieomylności.
  2. Wojna 1914-1918 – ostateczna zmiana percepcji wojny, spowodowana bardziej człowieczym (liberalnym) spojrzeniem na nie:
    1. Otto Dix Wojna, albo obraz 2000 Yard Stare – sztuka zaczęła pokazywać okropną twarz wojny
    2. wcześniej wojna to byli bohaterowie, strategia, króle i książęta
    3. Ofiary również były wspomniane i opłakiwane, jednak wina za ludzkie cierpienia była zrzucana na złego wroga, a nie na samą ideę wojny i poświęceń jednostki w imię wielkiej polityki.
  3. Liberalizm po drugiej wojnie światowej był w ogromnym odwrocie aż do 1975. Tylko i wyłącznie dzięki doktrynie Mutually Assured Destruction (czyli jak nas zaatakują bombą nuklearną to zapewniamy że oddamy im po trzykroć) nie doszło do trzeciej wojny światowej i ostatecznej porazki liberalizmu.
    1. Sowieci wchodzili do II wś jako kraj na uboczu, a wyszli jako imperium władające połową Europy i oddziałujące na pół Azji (Chiny, Wietnam, …)
    2. Po 2 woj św. pozą Europą Zachodną trend był prosocjalistyczny: – woodstock – protesty na Sorbonie i w Paryżu w latach 60 – ludzie mieli dość zgniłego białego liberalizmu – Che Guevara i lewicowe ruchy były w modzie – niektórzy nosili czerwone książeczki Mao
    3. Przypieczętowaniem tego była porażka Amerykanów w Wietnamie, wycofanie się w 1975 roku i wejście Czerwonych Khemrów do Kambodży (Pol Pot).
  4. Ale paradoksalnie liberalizm wygrał wojnę z socjalizmem
    1. okazało się że supermarket jest lepszy od gułagu i wielki imperium sowieckie padło
    2. Chiny które stanowią kontrę dla zachodniego liberalizmu, tak naprawdę same nie wiedzą co reprezentują
  5. Technologia wymusza na ideologiach i religiach dostosowanie:
    1. judaizm, chrześcijaństwo, islam nie oferują nic nowego w ostatnich 200 latach – tylko starają się jakoś odpowiedzieć na nowe odkrycia jak ewolucja czy pigułka antykoncepcyjna
      • a chrześcijaństwo jeszcze w 12 wieku było ala Dolina Krzemowa – tworzyło klasztory, uniwersytety, szerzyło wiedzę
    2. Marks i Lenin odnieśli na jakiś czas zwycięstwo bo nauczyli się jak działa i jakie może makroskopowe konsekwencje silnik parowy i jego działania, kopalnia węgla, w jaki sposób wpływa na gospodarkę i jak elektryczność wpływa na politykę
      • słynne zdanie Lenina: „Komunizm – to władza radziecka plus elektryfikacja całego kraju”
  6. Kask wyposażony w elektrody i słabe pole elektromagnetyczne nakierowane na określone rejony głowy – eksperyment z zarządzaniem ludzką efektywnością w Ohio
    1. dziennikarka Sally nałożyła ten kask i poczuła flow w trakcie treningu – zastrzeliła wszystkich żołnierzy jakich miała w symulatorze
    2. to doświadczenie było dla niej niemal religijnym przeżyciem
      • „.. to doświadczenie nie polegało na tym, że czułam się bystrzejsza albo szybciej się uczyłam: poczułam jakby rozstąpiła się pode mną ziemia, bo po raz pierwszy w życiu cały ten hałas w mojej głowie zamilkł… Powstało we mnie również mnóstwo pytań. Kim jestem ja sama, poza tym rozzłoszczonymi gnomami, które zasiedlają mój umysł i prowadzą mnie do klęski, bo za bardzo się boję, by próbować? I skąd się biorą te głosy?”
    3. Morał i pytanie: czy będziemy kiedyś w stanie wyciszyć te wszystkie wewnętrzne głosy i monologi i mieć flow na zawołanie? Jakie niosłoby to te sobą zagrożenia?
  7. Jaźń opowiadająca i jaźń doznająca
    1. dwie części naszej świadomości – jedna jest zakotwiczona w „teraz” i naszym aktualnym stanie emocjonalnym. Druga jaźń cały czas robi interpretację tego co właśnie miało miejsce. Działa w skali paru sekund, jak i całego życia
    2. eksperymenty Kahnemana pokazują że nasza jaźń opowiadająca jest podatna na dziwne glitche. Np. lepiej oceniamy długi_ból+krótki_ból niż sam długi_ból, ponieważ w pierwszym przypadku średnia z całości jest niższa niż w 2 przypadku…
  8. Przed XXI wiekiem częste było że znaczące procenty społeczeństw umierały z powodu głodu albo chorób zakaźnych. W Estonii. Francji, Florencji, Finlandii zdarzało się że na skutek jakiejś tragedii umierało np. 30, 40% społeczeństwa, co jest kosmiczną liczbą, a jednak miało często miejsce. Podobnie z wojnami – pokój oznaczał kiedyś że wojny nie ma akurat w tej chwili. Obecnie pokój oznacza że między dwoma krajami nie ma możliwości wojny w najbliższych latach.